Job aid 1: Hoe ontwerp je een experiment?

Wat is een experiment?

Het werk vraagt dat we ons steeds blijven vernieuwen en verbeteren. Type 4 vraagstukken gaan hier over: je loopt ergens tegenaan en je krijgt een idee over hoe je dat anders en misschien wel beter zou kunnen aanpakken. Bijvoorbeeld: Ik heb gelezen hoe ik sneller en efficiënter kan matchen tussen vraag en vrijwilliger, namelijk door een matchingsdiner te organiseren.

Als je iets nieuws en misschien wel beters bedenkt is het maar de vraag of dat werkt. Door te experimenteren kom je erachter of wat je bedenkt werkt, wat daarin wel en (nog) niet werkt en hoe het misschien nog beter kan. Een experiment is iets nieuws uitproberen in de praktijk. Dat kan klein zijn of omvangrijker, afhankelijk van je vraag. Iets een experiment noemen geeft ruimte om uit te proberen.

Een experiment hoeft dus niet te lukken, het kan heel geslaagd zijn, ook als wat je hebt geprobeerd niet is gelukt. In het voorbeeld kun je bijvoorbeeld eerst eens 1x zo’n matchingsdiner organiseren op basis van onderstaand stappenplan. Door na de activiteit te reflecteren en te leren kun je daarop doorbouwen.

De essentie van een experiment is: uitproberen en daarvan leren. Je kunt het stappenplan dat je ontwikkelt uploaden als ontwikkelplan in je portfolio op het registerplein sociaal werk.

 

Stappenplan voor het ontwerpen van een (klein) experiment

 

Als je onderstaande stappen doorloopt ontwerp je je eigen experiment. Je kunt ook dit format gebruiken.

Stap 1. Formuleer je vraag, wens en ambitie

Je gaat experimenteren, omdat je iets wilt vernieuwen of verbeteren in je werk. Dus het begint bij een actueel en uitdagend vraagstuk, wens en ambitie uit je werk. Welke werksituatie wil jij veranderen, verbeteren en met welke ambitie? Omschrijf dat.

Stap 2. Bedenk een experiment

Hoe zou je die werksituatie anders kunnen inrichten: waarmee kun en wil je gaan experimenteren om (een deel van) jouw vraag, wens en ambitie te realiseren?

Bedenk zoveel mogelijk verschillende opties. Doe dat eventueel samen met anderen en gebruik dan post-it’s. Zet elk idee, hoe gek of klein ook, op een post-it.

Kies vervolgens wat je als eerste stap wil gaan doen.

Stap 3. Omschrijf het gewenste resultaat

  • Wat wil je bereiken? Wat moet het experiment opleveren en voor wie?
  • Wat is het kleinste dat je zelf anders zou kunnen doen?
  • Wat wil je zelf ontdekken, ontwikkelen, leren?
  • Waarom is dit belangrijk en voor wie?

Stap 4. Bedenk wat of wie je nodig hebt

  • Welke talenten en competenties heb je zelf in huis voor dit experiment?
  • Hoe ga je die inzetten?
  • Welke aanvullende talenten en competenties heb je nog nodig?
  • Wanneer wil je aan je experiment werken en wanneer wil je eerste resultaten zien? Lukt het in je dagelijkse werktijd of heb je ‘leertijd’ nodig?
  • Wie ga je betrekken? Dus wie ga je om hulp vragen? Met wie ga je reflecteren op het experiment en een volgende stap ontwerpen?

Tips om het te laten werken:

Als je wilt experimenteren maar je hebt nog niet zo’n idee van een alternatieve aanpak kun je ook eerst zoeken naar aanpakken die anderen hebben ontwikkeld op basis van een vergelijkbare vraag. Je kunt navraag doen bij collega’s maar bijvoorbeeld ook op   www.1sociaaldomein.nl , bij Movisie Wat werkt bij…. of google je vraag eens.

Om een experiment tot een succes te maken helpt het om sociale ondersteuning van   collega’s op de werkplek te organiseren. Zorg dat collega’s weten waar je mee bezig bent; kun je hen nieuwsgierig maken naar waar jij mee bezig bent?

Denken in experimenten helpt om te denken in kleine stappen vooruit. Het hele probleem is nooit in één keer opgelost. Door een kleine stap te formuleren als doel is de kans op een eerste succes groot. En dat is een belangrijke aanjager van het leerproces. Een succes stimuleert tot een volgende stap…. Het denken in termen van een aaneenschakeling van experimenten is voor mensen vaak ook een meer aanlokkelijk – want haalbaarder – perspectief dan het maken van één grote stap ineens.

Wil je deze job-aid als pdf hebben? Dat kan:

Klik hier om te downloaden